Dla wielu ludzi wigilia firmowa to źródło lęku, a nie miła zabawa. Jeśli czujesz ucisk w żołądku na samą myśl o small talk przy stole, o konieczności bycia wesołym na komendę albo o tym, że będziesz musiał tłumaczyć się, dlaczego nie pijesz alkoholu – nie jesteś sam. Ten dyskomfort nie bierze się z trudnego charakteru ani z braku umiejętności społecznych. Ma głębsze, psychologiczne korzenie, które warto zrozumieć. Przyjrzyjmy się, dlaczego stres przed wigilią firmową jest tak powszechny i co możesz zrobić, żeby zadbać o siebie w tej sytuacji.

Wigilia firmowa z perspektywy psychologa

Wigilia firmowa to z pozoru proste wydarzenie: spotkanie przy stole, rozmowy, czasem toast. Ale z perspektywy psychologii to coś znacznie bardziej złożonego. To sytuacja, w której dochodzi do zatarcia granic między życiem zawodowym a prywatnym. W normalnych okolicznościach te dwie sfery są wyraźnie rozdzielone – w pracy jesteś profesjonalistą, w domu sobą. Na imprezie firmowej te role zaczynają się przenikać, a to może budzić niepokój.

Zjawisko to nazywa się czasem „forced fun” – wymuszoną zabawą. Dostajесz komunikat: To nieformalne spotkanie, baw się! – ale jednocześnie wiesz, że siedzisz obok swojego szefa, że jutro wrócicie do tych samych biurek, że każde twoje słowo może być zapamiętane. Twój mózg odbiera sprzeczne sygnały: z jednej strony rozluźnij się, z drugiej zachowaj czujność. To nie jest komfortowa pozycja.Dodatkowo, wigilia firmowa ma integrować, ale dla wielu osób działa dokładnie odwrotnie. Jeśli jesteś introwertykiem, jeśli nie należysz do „grona wybranych”, którzy po pracy chodzą na piwo, możesz czuć się obco w sytuacji, gdzie wszyscy rzekomo dobrze się znają. Ten społeczny paradoks – wydarzenie ma zbliżać, ale izoluje – to kolejne źródło stresu.

Dlaczego wigilia firmowa wywołuje lęk?

Efekt reflektora

Jednym z najbardziej powszechnych zniekształceń poznawczych, które pojawiają się w kontekście lęku społecznego, jest efekt reflektora. Twój mózg przecenia, jak bardzo jesteś obiektem uwagi innych ludzi. Myślisz: Wszyscy zauważyli, że nie piję wina, Wszyscy widzą, że siedzę cicho i nie śmieję się z żartów szefa, Wszyscy oceniają, co mam na sobie.

Tymczasem prawda jest taka, że większość ludzi koncentruje się przede wszystkim na sobie. Twój kolega z działu HR również martwi się, czy dobrze wygląda. Twoja szefowa zastanawia się, czy jej toast był wystarczająco dowcipny. Nikt nie analizuje każdego twojego gestu z taką uwagą, jak ci się wydaje.

Dlaczego to ważne? Bo rozumienie tego mechanizmu może zmniejszyć napięcie. Kiedy następnym razem pomyślisz, że wszyscy patrzą, przypomnij sobie: to twój mózg wyolbrzymia sytuację. Nikt nie prowadzi rejestru twoich zachowań, ludzie są zbyt zajęci sobą.

Lęk przed oceną

Drugi silny mechanizm to strach przed utratą kontroli nad swoim wizerunkiem. W pracy masz jasno określoną rolę – jesteś specjalistą od marketingu, analitykiem, programistą. Wiesz, jak się zachować, co powiedzieć, jak wyglądać. Na imprezie firmowej ta struktura znika. Sytuacja staje się mniej przewidywalna, a ty możesz zdradzić coś o sobie, czego wolałbyś nie zdradzać.

Może to być coś tak banalnego jak fakt, że nie znasz się na piłce nożnej, o której wszyscy dyskutują, albo że masz inne poglądy polityczne niż reszta zespołu. Może to być informacja, że nie pijesz alkoholu z powodów zdrowotnych albo że w ogóle nie obchodzisz świąt. Te rzeczy, które w prywatności są nieistotne, w kontekście zawodowym mogą budzić lęk: A jeśli będą mnie oceniać inaczej? A jeśli to wpłynie na moją pozycję w firmie?.

Ten lęk ma swoje korzenie w psychologii ewolucyjnej – bycie odrzuconym przez grupę kiedyś oznaczało zagrożenie dla przetrwania. Dzisiaj oczywiście nikt cię nie wyrzuci z jaskini, ale mózg wciąż reaguje tak, jakby stawka była wysoka. I to jest zupełnie normalne.

Ważne, żebyś wiedział: masz prawo zachować część siebie tylko dla siebie. Nie musisz dzielić się swoimi poglądami, przekonaniami, życiem prywatnym. Możesz być uprzejmy, profesjonalny i jednocześnie zachować dystans. To nie jest obłuda – to jest zdrowa granica.

Jak przetrwać firmowe spotkanie wigilijne?

Jak powiedzieć nie bez poczucia winy

Jednym z najskuteczniejszych narzędzi, które możesz wykorzystać na wigilii firmowej, jest asertywna komunikacja. To umiejętność wyrażania swoich potrzeb w sposób jasny, ale nieagresywny. Nie musisz wymyślać choroby, żeby odmówić alkoholu. Wystarczy powiedzieć: „Dziś pasuję, dzięki”.

Dlaczego to działa? Bo krótkie komunikaty nie zapraszają do negocjacji. Kiedy mówisz: Nie piję, bo biorę antybiotyk – otwierasz drzwi do dalszych pytań: A co ci jest?, Ile jeszcze musisz brać?„. Kiedy mówisz po prostu: Dzięki, nie dla mnie – zamykasz temat.

To samo dotyczy innych sytuacji. Jeśli ktoś próbuje wciągnąć cię w rozmowę o polityce albo religii, możesz powiedzieć: Wolę nie mieszać tych tematów z pracą. Jeśli ktoś naciska, żebyś został dłużej, możesz odpowiedzieć: Było miło, ale muszę już lecieć. Nie musisz się tłumaczyć. Twoje granice są wystarczającym powodem.

Kiedy nadchodzi moment wyjścia, nie musisz się usprawiedliwiać. Wystarczy: Było miło, lecę. Jeśli ktoś naciska: Jeszcze jeden drink!, możesz po prostu powtórzyć: Dzięki, ale naprawdę muszę już iść. I wychodzisz. To nie jest niegrzeczność. To jest stawianie granic.

Jeśli chcesz pogłębić temat komunikatów typu JA, które pomagają wyrażać potrzeby bez atakowania rozmówcy, znajdziesz więcej informacji w naszych innych artykułach.

Small talk: sztuka bezpiecznej rozmowy

Small talk dla wielu osób są trudniejsze niż prezentacja przed zarządem. Ale da się to opanować – wystarczy kilka prostych zasad.

Po pierwsze, trzymaj się neutralnych tematów. Bezpieczne są: plany na święta (ale bez dociekania szczegółów życia prywatnego), filmy i seriale, które ostatnio oglądałeś, pogoda, podróże. To tematy, które nie budzą kontrowersji i pozwalają utrzymać rozmowę na bezpiecznym poziomie.

Po drugie, unikaj tematów, które mogą być drażliwe: polityki, religii, plotek o współpracownikach, finansów osobistych. Te obszary to miny, które mogą wybuchnąć w najmniej oczekiwanym momencie. Nawet jeśli wydaje ci się, że wszyscy tu myślą podobnie – lepiej dmuchać na zimne.

Po trzecie, użyj techniki „pytaj i słuchaj”. Ludzie uwielbiają mówić o sobie. Jeśli czujesz, że rozmowa zaczyna skupiać się na tobie, a to cię stresuje, zadaj pytanie rozmówcy: A ty jak spędzasz święta?, Co ostatnio oglądałeś?. Większość ludzi chętnie podejmie temat, a ty zyskasz chwilę oddechu. Dodatkowo – rozmówca wyjdzie z przekonaniem, że to była świetna rozmowa, bo mógł o sobie opowiedzieć.

Nie każdy obchodzi święta – wątek inkluzywności

Wigilia firmowa często zakłada, że wszyscy pracownicy są katolikami i obchodzą święta w tradycyjny sposób. Łamanie się opłatkiem, kolędy, życzenia „wesołych świąt Bożego Narodzenia” – to wszystko może być niewygodne dla osób innego wyznania, niewierzących albo tych, którzy z różnych powodów nie obchodzą świąt.

Dobra, inkluzywna kultura w miejscu pracy to taka, która szanuje różnorodność. Firma, która organizuje spotkanie noworoczne zamiast wigilii albo która nie zmusza pracowników do udziału w religijnych elementach wydarzenia, pokazuje, że rozumie, że nie wszyscy są tacy sami. I to jest w porządku.

Jeśli jesteś osobą, która nie chce brać udziału w łamaniu się opłatkiem czy śpiewaniu kolęd, masz prawo powiedzieć: Dziękuję, nie biorę udziału w tej części. Nie musisz wyjaśniać dlaczego. Nie musisz mówić: Jestem buddystą albo Nie wierzę w Boga. Wystarczy: Pasuję. I to jest asertywność – nie arogancja.

Zobacz także

Christmas Blues – dlaczego czujesz smutek w święta?

Jak przetrwać święta w samotności?

Kiedy dyskomfort staje się problemem?

Większość ludzi odczuwa pewien poziom dyskomfortu przed imprezami firmowymi. To normalne. Ale czasami ten dyskomfort przekracza granicę i zaczyna wpływać na codzienne funkcjonowanie. Jak rozpoznać, kiedy warto poszukać wsparcia?

Dyskomfort to sytuacja, w której myślisz: Wolałbym nie iść, ale dam radę. Czujesz lekkie napięcie, może kilka dni wcześniej zastanawiasz się, co powiesz w rozmowie z szefem, ale to nie paraliżuje cię całkowicie. Idziesz, przetrwasz, wracasz do domu.

Fobia społeczna to coś znacznie silniejszego. To sytuacja, w której bierzesz L4, żeby uniknąć imprezy firmowej. To bezsenność przez tydzień przed wydarzeniem. To ataki paniki na samą myśl o tym, że będziesz musiał rozmawiać z ludźmi. To unikanie nie tylko wigilii, ale też innych sytuacji społecznych w pracy – lunchy, spotkania integracyjne, nawet zwykłe rozmowy przy kawie.

Psychoterapia – Terapia CBT – psychoterapia Psychodynamiczna Zapraszamy na konsultację z naszym psychologiem

Umów się już dziś!

Jeśli rozpoznajesz w sobie te drugie objawy, to sygnał, że twój organizm reaguje na coś, co odbiera jako zagrożenie. I to jest coś, nad czym można pracować – zarówno w terapii poznawczo-behawioralnej (CBT), która uczy, jak radzić sobie ze zniekształceniami poznawczymi i stopniowo oswajać trudne sytuacje, jak i w terapii psychodynamicznej, która pomaga zrozumieć, skąd bierze się ten lęk i jakie wczesne doświadczenia go kształtują.

Nie musisz żyć z paraliżującym lękiem. Możesz nauczyć się funkcjonować w sytuacjach społecznych w sposób, który nie będzie cię kosztował zdrowia psychicznego.

Wigilia firmowa nie musi być koszmarem – ale też nie musisz udawać, że to najlepszy wieczór w roku. Twoje granice są ważne. I zadbanie o siebie – nawet w kontekście zawodowym, nawet kiedy wydaje się, że „wszyscy się bawią” – to nie egoizm. To zdrowy rozsądek.