Nękanie online: jak rozpoznać i jak radzić sobie z cyberprzemocą?

W erze cyfrowej, gdy większość z nas spędza bardzo dużo czasu w sieci. Cyberprzemoc stała się poważnym problemem, który dotyka ludzi w każdym wieku, ale szczególnie narażona jest na nią młodzież. Zrozumienie tego, czym jest nękanie online, jak je rozpoznać i jak sobie z nim radzić, jest bardzo ważne aby pomagać i uczyć młodych ludzi bezpiecznego korzystania z sieci.

Czym jest nękanie online?

Nękanie online, czyli cyberprzemoc, to używanie różnych kanałów cyfrowych, takich jak internet, media społecznościowe lub inne komunikatory, do celowego i powtarzającego się zastraszania, obrażania lub ośmieszania innych osób. Może to przybierać różne formy, od rozsyłania groźnych wiadomości, przez rozpowszechnianie fałszywych informacji na temat kogoś, po „doxing” (ujawnianie prywatnych/intymnych informacji bez zgody tej osoby).

Jak rozpoznać cyberprzemoc?

Rozpoznanie, że jesteś ofiarą nękania online, może być trudne, szczególnie gdy agresor działa anonimowo. Oto kilka sygnałów ostrzegawczych:

  • Powtarzalne, negatywne komentarze online na Twój temat, które mogą być publiczne lub prywatne
  • Otrzymywanie groźnych lub zastraszających wiadomości od anonimowych użytkowników
  • Używanie Twojego wizerunku lub danych osobowych w internecie bez Twojej zgody lub wiedzy
  • Stalking online, czyli nieustanne śledzenie Twojej aktywności w internecie

Jak radzić sobie z cyberprzemocą? Mamy dla Ciebie kilka wskazówek:

  • Zapisuj lub rób zrzuty ekranu wszelkich form nękania, aby mieć dowody, gdybyś zdecydował się zgłosić sprawę władzom lub administratorom platformy.
  • Osoby nękające często szukają reakcji, a brak odpowiedzi może ich zniechęcić. Ignorowanie może być skuteczną strategią, ale pamiętaj, że nie zawsze jest to bezpieczne lub praktyczne.
  • Większość platform internetowych ma swoje wewnętrzne instrukcje do zgłaszania nadużyć. Sprawdź je i użyj ich, aby zgłosić i zablokować osoby, które cię nękają.
  • Upewnij się, że twoje konta na mediach społecznościowych i inne konta online są zabezpieczone maksymalnie silnymi ustawieniami prywatności. Jest to bardzo ważne, a często o tym zapominamy. 
  • Rozmawiaj o swoich doświadczeniach z zaufanymi osobami, takimi jak rodzina, przyjaciele, czy psycholog. Opisz sytuację, powiedz co się dzieje i nie wstydź się poprosić o pomoc. Nie jesteś w tym sam i wsparcie może Ci znacznie pomóc w radzeniu sobie ze stresem.
  • Pamiętaj, że istnieją organizacje, które oferują pomoc osobom doświadczającym cyberprzemocy. Mogą one zapewnić zarówno wsparcie psychologiczne, jak i praktyczne porady dotyczące następnych kroków i bezpiecznych działań jakie możesz podjąć.

Nękanie w sieci to poważny problem, który wymaga świadomości i odpowiedniej reakcji. Pamiętaj, że prawo w wielu krajach stoi po stronie ofiar cyberprzemocy. Nie bój się szukać pomocy i zgłaszać przypadków nadużyć. Zapewnienie bezpieczeństwa online jest ważne dla nas wszystkich, a edukacja i odpowiednie działania mogą pomóc w zapobieganiu i zwalczaniu cyberprzemocy. Jeśli doświadczasz przemocy w sieci koniecznie zwróć się po pomoc!

Rozszerzając temat warto przyjrzeć się bardziej szczegółowo różnym formom przemocy online, sposobom jej zapobiegania oraz interwencji, jak również prawnych aspektach związanych z nękaniem online. To pozwoli lepiej zrozumieć, jak szeroko zakrojony jest problem i jakie narzędzia mamy do dyspozycji, aby się przed nim chronić.

Formy cyberprzemocy

Cyberprzemoc obejmuje wiele różnych zachowań, które mogą być szkodliwe zarówno dla jednej osoby, jak i dla grupy. Zaliczamy do nich:

Cyberstalking: nieustanne i obsesyjne śledzenie ofiary w internecie, taki rodzaj przemocy może prowadzić do realnego zagrożenia.

Cybermobbing: grupowe nękanie osoby w sieci, często przez rówieśników, które może przyjąć formę drwin, gróźb lub rozpowszechniania krzywdzących treści.

Sextortion: wymuszanie na innej osobie wysyłania materiałów intymnych pod groźbą ich ujawnienia.

Doxing: publikowanie prywatnych, poufnych danych w internecie bez zgody zainteresowanej osoby.

Psychoterapia – Terapia CBT – psychoterapia Psychodynamiczna

Zapraszamy na konsultację z naszym psychologiem

A jak zapobiegać cyberprzemocy?

Edukacja jest kluczowym elementem w zapobieganiu cyberprzemocy!

Niżej kilka kroków, które możemy podejmować walcząc z tym zjawiskiem:

Edukacja cyfrowa: Nauka bezpiecznych i odpowiedzialnych zachowań online powinna być wprowadzona zarówno w szkołach, jak i w domach.

Kampanie świadomościowe: Różne organizacje prowadzą kampanie mające na celu zwiększenie świadomości na temat cyberprzemocy, jej skutków i tego, jak jej przeciwdziałać.

Zaangażowanie społeczności: Współpraca szkół, rodziców i młodzieży w celu tworzenia bezpiecznych przestrzeni cyfrowych.

Gdy dojdzie do cyberprzemocy, ważne jest szybkie i skuteczne reagowanie:

Wsparcie psychologiczne: Dostęp do terapeuty lub doradcy dla ofiar cyberprzemocy jest bardzo ważny, taka pomoc daje dużą szansę na lepsze poradzenie sobie z negatywnymi skutkami takiego doświadczenia.

Działania prawne: Pamiętajmy, że istnieją przepisy prawne umożliwiające ściganie sprawców cyberprzemocy. Ofiary mogą zwrócić się do odpowiednich osób z prośbą o pomoc w tej kwestii.

Wiele krajów ma przepisy, które bezpośrednio zakazują pewnych form cyberprzemocy, takich jak cyberstalking czy cybermobbing.

Cyberprzemoc jest złożonym i skomlikowanym problemem, który wymaga wielowymiarowego podejścia obejmującego edukację, zapobieganie, interwencję i odpowiednie przepisy prawne. Zrozumienie jej różnych form oraz skuteczne korzystanie z dostępnych narzędzi i zasobów może przyczynić się do zwiększenia bezpieczeństwa online dla każdego z nas.

Pomoc osobom, które doświadczyły cyberprzemocy, wymaga zrozumienia zarówno psychologicznego wpływu jak i potrzeb ofiary. 

Przedstawiamy kilka kroków, które można podjąć:

  • Wiele krajów oferuje specjalne linie wsparcia dla ofiar cyberprzemocy, gdzie mogą one otrzymać nie tylko natychmiastową pomoc psychologiczną, ale również informacje o dalszych krokach prawnych lub inne potrzebne instrukcje.
  • Specjalistyczne programy, które koncentrują się na odbudowie poczucia bezpieczeństwa, pracy nad niskim poczuciem wartości i leczeniu z traumy związanej z nękaniem online.
  • Rodzice i opiekunowie powinni być wyposażeni w wiedzę i narzędzia, aby móc efektywnie wspierać młodzież w przypadku cyberprzemocy. Obejmuje to zrozumienie, jak używać ustawień prywatności na platformach społecznościowych i jak monitorować aktywność online w zdrowy, bezpieczny sposób.

Skuteczne przeciwdziałanie cyberprzemocy wymaga współpracy wielu podmiotów:

Szkoły: Edukacja na temat bezpieczeństwa cyfrowego powinna być standardowym elementem programu nauczania. Szkoły powinny mieć także procedury reagowania na przypadki cyberprzemocy, które mogą obejmować interwencję doradców szkolnych oraz współpracę z rodzicami.

Policja i organy ścigania: Szkolenie funkcjonariuszy w zakresie rozumienia specyfiki cyberprzemocy jest kluczowe. Policja musi być wyposażona w narzędzia do identyfikacji i ścigania cyberprzestępców.

Organizacje pozarządowe: Mogą one oferować dodatkowe zasoby, takie jak warsztaty, szkolenia i wsparcie dla ofiar, a także prowadzić kampanie mające na celu podnoszenie świadomości społecznej.

Podsumowując, walka z cyberprzemocą to bardzo trudne zadanie wymagające wielu zintegrowanych działań na wielu poziomach indywidualnych, społecznych i rządowych. Świadomość, edukacja, wsparcie psychologiczne i prawne oraz międzynarodowa współpraca to klucze do budowania bezpieczniejszego środowiska online dla nas wszystkich.

Marcin Dobrzyński psycholog Warszawa Wola

autor: Marcin Dobrzyński
psycholog, psychoterapeuta psychodynamiczny, członek Polskiego Towarzystwa Psychoterapii Psychodynamicznej

Podobne wpisy